Yüzde Hesaplama
Aşağıdaki üç hesaplayıcı yüzdeyle ilgili soruların neredeyse tamamını karşılar. Sonucu yazdığınız anda görün; tam sayılarla yaptığınız hesabın adım adım çözümüne de ulaşın.
1. Bir sayının yüzde kaçı? (A’nın %B’si)
2. Bir sayı diğerinin yüzde kaçı? (A, B’nin yüzde kaçı)
3. Yüzdesi bilinen sayının tamamı (%B’si A olan sayı)
Yüzde nedir?
Yüzde, bir bütünü 100 eşit parçaya bölüp bunlardan kaç tanesini aldığımızı gösteren orandır. "%" işaretiyle yazılır ve Türkçede sayıdan önce gelir: %25 (yüzde yirmi beş). %25 demek, 100 parçanın 25'i; yani ¼ ya da 0,25 demektir.
Yüzdenin gücü, farklı büyüklükleri karşılaştırılabilir hâle getirmesidir. 40 kişilik bir sınıfta 10 kişi ile 200 kişilik bir okulda 50 kişi aynı oranı (%25) gösterir.
Üç temel yüzde formülü
| Soru | Formül | Örnek |
|---|---|---|
| A’nın %B’si kaçtır? | A × B ÷ 100 | 250 × 18 ÷ 100 = 45 |
| A, B’nin yüzde kaçıdır? | A ÷ B × 100 | 45 ÷ 250 × 100 = %18 |
| %B’si A olan sayı kaçtır? | A × 100 ÷ B | 45 × 100 ÷ 18 = 250 |
Kafadan yüzde hesaplamanın kısa yolları
- %10: virgülü bir basamak sola kaydırın. 730’un %10’u = 73.
- %5: %10’un yarısı. 730’un %5’i = 36,5.
- %1: virgülü iki basamak kaydırın. 730’un %1’i = 7,3; %3’ü = 21,9.
- %25: dörde bölün. 480’in %25’i = 120.
- %50: ikiye bölün; %20: beşe bölün; %75: dörde bölüp üçle çarpın.
- Yer değiştirme: A’nın %B’si, B’nin %A’sına eşittir. 50’nin %8’i zor görünür ama 8’in %50’si yani 4’tür.
Günlük hayatta yüzde
Mağazadaki indirimler, maaş zamları, kredi faizleri, KDV ve enflasyon oranları hep yüzdeyle ifade edilir. Bu hesaplar için ayrı araçlarımız var:
- İndirim hesaplama: etiket fiyatından indirimli fiyatı ve art arda indirimlerin gerçek oranını bulun.
- Yüzde artış ve azalış: iki fiyat ya da maaş arasındaki değişimi yüzdeyle görün.
- KDV hesaplama: KDV dahil ve hariç fiyatlar arasında dönüşüm yapın.
- Binde hesaplama: tapu harcı, damga vergisi gibi binde (‰) oranları hesaplayın.
Hızlı yüzde tablosu
Çok hesaplanan yüzdeler
Sık sorulan sorular
Yüzde nasıl hesaplanır?
Bir sayının yüzdesini bulmak için sayı yüzde oranıyla çarpılır ve 100’e bölünür. Örneğin 250’nin %18’i: 250 × 18 ÷ 100 = 45.
Bir sayı diğerinin yüzde kaçıdır?
Parça bütüne bölünüp 100 ile çarpılır. 45, 250’nin yüzde kaçıdır? 45 ÷ 250 × 100 = %18.
Yüzdesi bilinen sayının tamamı nasıl bulunur?
Bilinen değer 100 ile çarpılıp yüzdeye bölünür. %18’i 45 olan sayı: 45 × 100 ÷ 18 = 250.
Yüzde ile yüzde puan arasındaki fark nedir?
Faizin %10’dan %12’ye çıkması 2 yüzde puanlık artıştır; ama oransal olarak %20’lik artıştır (2 ÷ 10 × 100). Haberlerde ve kredi tekliflerinde bu ayrım önemlidir.
%50 zam ardından %50 indirim fiyatı eski hâline getirir mi?
Hayır. 100 TL’ye %50 zam 150 TL eder; 150 TL’den %50 indirim 75 TL’dir. İndirim daha büyük bir tutar üzerinden hesaplandığı için başlangıca dönülmez.